سایت ۲۰۵ هکتاری زیر سایه تورم و تأخیر

به گزارش خبرنگار اقتصادی پایگاه خبری و تحلیلی «مرآت»، بازار مسکن در ایران طی سال‌های اخیر با افزایش شدید قیمت، کاهش قدرت خرید خانوارها و افت دسترسی اقشار متوسط و کم‌درآمد به مسکن مواجه بوده است؛ شرایطی که باعث شد دولت سیزدهم با اجرای طرح‌هایی مانند نهضت ملی مسکن، از جمله از طریق واگذاری زمین و کاهش سهم هزینه زمین در قیمت تمام‌شده مسکن، به‌دنبال حمایت از متقاضیان و جبران بخشی از کمبود مسکن در کشور باشد.

در همین چارچوب، واگذاری زمین به مردم به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای حمایتی تعریف شد؛ سیاستی که هدف آن کاهش فشار تورمی بر ساخت مسکن، تسهیل خانه‌دار شدن و جلوگیری از تبدیل مسکن به کالای صرفاً سرمایه‌ای بود. یکی از پروژه‌های شاخص در این زمینه، سایت ۲۰۵ هکتاری شهر سمنان است که قرار بود با آماده‌سازی اراضی و تحویل آن به متقاضیان، بخشی از نیاز مسکن این شهر را پاسخ دهد.

اما پس از آغاز به کاردولت چهاردهم و با گذشت نزدیک به دو سال از آغاز فرآیند دریافت مبالغ از متقاضیان برای آماده‌سازی این زمین‌ها، بررسی‌ها و مشاهدات میدانی نشان می‌دهد که این پروژه همچنان با کندی جدی در اجرا مواجه است.

پیشرفت محدود پس از دو سال

بر اساس اطلاعات منتشر شده توسط اداره راه و شهرسازی سمنان تاکنون تنها حدود ۵۰ درصد از عملیات آماده‌سازی سایت ۲۰۵ هکتاری انجام شده و این میزان پیشرفت نیز عمدتاً به بخش غربی سایت محدود بوده است؛ در حالی که بخش شرقی سایت عملاً از روند اجرایی قابل‌توجهی برخوردار نیست و تنها حدود ۳۰ درصد پیشرفت فیزیکی داشته است. این وضعیت، در تناقض با زمان سپری‌شده و وعده‌های اولیه برای آماده‌سازی زمین‌ها قرار دارد.

تورم؛ عاملی که زمان را به ضرر متقاضیان تغییر داد

این تأخیر در شرایطی رخ داده که طی دو سال گذشته، تورم عمومی کشور بیش از ۵۰ درصد و تورم بخش مسکن و ساختمان بیش از ۱۵۰ درصد افزایش داشته است. رشد چشمگیر قیمت مصالح ساختمانی، خدمات فنی و دستمزدها باعث شده است که بسیاری از متقاضیان، که در زمان ثبت‌نام توان مالی ساخت مسکن را داشتند، امروز عملاً با کاهش شدید قدرت ساخت مواجه شوند.

در واقع، زمان از یک عامل اجرایی به یک عامل تعیین‌کننده اقتصادی تبدیل شده و تأخیر در آماده‌سازی زمین‌ها، هدف اصلی طرح‌های حمایتی مسکن را با چالش روبه‌رو کرده است.

ابهام در هزینه‌کرد مبالغ پرداختی

یکی از مهم‌ترین مطالبات متقاضیان، شفاف‌سازی درباره نحوه هزینه‌کرد مبالغی است که طی این دو سال برای آماده‌سازی زمین‌ها پرداخت شده است. با وجود گذشت زمان قابل‌توجه، تاکنون گزارش جامع و عمومی درباره جزئیات این هزینه‌ها، میزان پیشرفت واقعی متناسب با آن و زمان‌بندی مشخص برای تکمیل کل سایت منتشر نشده است.

این در حالی است که سطح پیشرفت فعلی پروژه، از نگاه متقاضیان، تناسبی با زمان سپری‌شده و شرایط اقتصادی امروز ندارد.

از طرح حمایتی تا نگرانی معیشتی

سایت ۲۰۵ هکتاری سمنان قرار بود به‌عنوان بخشی از راه‌حل بحران مسکن در این شهر عمل کند؛ اما ادامه روند فعلی، این پروژه را برای بخشی از متقاضیان به منبع نگرانی و بلاتکلیفی اقتصادی تبدیل کرده است. زمین‌هایی که هنوز آماده تحویل نیستند، در شرایطی قرار دارند که حتی در صورت تحویل، هزینه ساخت آن‌ها برای بسیاری از خانوارها دیگر قابل تأمین نیست.

در ادامه پرسش‌هایی می‌پردازیم  که همچنان بی‌پاسخ مانده‌اند و بسیاری از متقضیان مسکن در سایت ۲۰۵ هکتاری پرسیده‌اند.

چرا آماده‌سازی سایت ۲۰۵ هکتاری پس از حدود دو سال به پایان نرسیده است؟
مبالغ پرداخت‌شده متقاضیان دقیقاً در چه بخش‌هایی هزینه شده است؟
آیا برنامه‌ای برای جبران آثار تأخیر و تورم بر توان ساخت متقاضیان وجود دارد؟
زمان دقیق تکمیل آماده‌سازی کل سایت چه زمانی اعلام خواهد شد؟

این گزارش، آغاز یک پرونده خبری درباره وضعیت اجرای سایت ۲۰۵ هکتاری سمنان در طرح نهضت ملی مسکن است؛ پرونده‌ای که در ادامه، با بررسی دقیق‌تر ابعاد مالی، مسئولیت دستگاه‌های اجرایی و روایت‌های میدانی متقاضیان، پیگیری خواهد شد.