نبود بیمارستان سوختگی، چالش بزرگ نظام سلامت سمنان

به گزارش خبرنگار اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»، سوختگی یکی از شدیدترین و پرهزینه‌ترین سوانح پزشکی در کشور است؛ آسیبی که علاوه بر صدمات جسمی، پیامدهای عمیق روانی، اجتماعی و اقتصادی برای بیماران و خانواده‌هایشان به همراه دارد.

سوختگی در مقیاس ملی؛ آمارهایی نگران‌کننده

بر اساس آمارهای ملی، سالانه حدود ۳۰۰ هزار مورد سوختگی در کشور رخ می‌دهد که نزدیک به ۳۰ هزار نفر از این تعداد نیازمند بستری هستند. همچنین هر سال بین ۲۹۰۰ تا ۳۰۰۰ نفر در ایران بر اثر عوارض ناشی از سوختگی جان خود را از دست می‌دهند.

در حال حاضر، تنها حدود ۱۲ بیمارستان تخصصی سوختگی مستقل در کشور فعال است که عمدتاً در کلان‌شهرها متمرکز شده‌اند. در کنار آن، حدود ۴۵ واحد سوختگی در بیمارستان‌های عمومی فعالیت دارند که اغلب توان پاسخ‌گویی به موارد شدید را ندارند. این در حالی است که کشور به حدود ۲۴۰۰ تخت استاندارد سوختگی نیاز دارد، اما تنها نزدیک به ۱۴۰۰ تخت فعال در اختیار است.

وعده‌های نیمه‌تمام و خدمات ناکامل

با وجود اهمیت این موضوع، استان سمنان همچنان فاقد یک بیمارستان یا مرکز تخصصی مستقل و فعال سوختگی است؛ مسئله‌ای که سال‌هاست به‌عنوان یکی از چالش‌های جدی حوزه سلامت استان مطرح می‌شود.

بررسی گزارش‌های رسمی نشان می‌دهد اگرچه در سال‌های گذشته طرح‌هایی برای احداث بیمارستان سوانح و سوختگی در سمنان مطرح و حتی بخش‌هایی از آن در مقاطعی افتتاح شده، اما این پروژه هرگز به‌طور کامل به بهره‌برداری نرسیده است. نبود زیرساخت‌های استاندارد، کمبود تجهیزات تخصصی، محدودیت تخت‌های ویژه سوختگی و فقدان تیم درمانی اختصاصی باعث شده خدمات موجود پاسخ‌گوی نیاز بیماران نباشد و عملاً استان از داشتن یک مرکز مرجع درمان سوختگی محروم بماند.

اعزام بیماران به خارج از استان؛ هزینه‌ای فراتر از درمان

در شرایط فعلی، بیماران دچار سوختگی‌های متوسط و شدید در سمنان ناچارند برای دریافت خدمات تخصصی به استان‌های دیگر از جمله تهران، ساری، اصفهان یا شیراز اعزام شوند. این اعزام‌ها اغلب با تأخیر در شروع درمان همراه است؛ تأخیری که می‌تواند خطر عفونت، افزایش مدت بستری و حتی مرگ‌ومیر را افزایش دهد.

از سوی دیگر، هزینه‌های بالای انتقال بیمار، اقامت طولانی‌مدت خانواده در شهر مقصد و پرداخت هزینه‌های درمانی خارج از پوشش کامل بیمه، فشار اقتصادی قابل‌توجهی بر خانواده‌ها تحمیل می‌کند.

سمنان؛ استانی در معرض خطر، بدون مرکز تخصصی

استان سمنان نیز به‌دلیل موقعیت جغرافیایی، قرار گرفتن در مسیرهای ترانزیتی پرتردد و وجود فعالیت‌های صنعتی، در معرض انواع حوادث از جمله سوختگی قرار دارد. نبود یک مرکز تخصصی سوختگی در چنین شرایطی، خطر از دست رفتن «زمان طلایی درمان» را افزایش می‌دهد؛ زمانی که نقش تعیین‌کننده‌ای در نجات جان بیمار و کاهش عوارض دارد.

پیامدهای اجتماعی و روانی یک کمبود درمانی

از طرفی انتقال بیماران به شهرهای دور، تنها یک مسئله درمانی نیست. دوری از محیط اجتماعی، دشواری پیگیری درمان‌های طولانی‌مدت و محدودیت دسترسی به خدمات توان‌بخشی و روان‌درمانی پس از ترخیص، کیفیت زندگی بیماران سوختگی را به‌شدت کاهش می‌دهد. هم‌زمان، این روند بار مضاعفی بر مراکز سوختگی شهرهای بزرگ وارد کرده و موجب ازدحام، کمبود تخت و افت کیفیت خدمات در آن مراکز می‌شود.

ضرورتی که نمی‌توان نادیده گرفت

کارشناسان حوزه سلامت تأکید دارند درمان سوختگی فرآیندی چندمرحله‌ای است که از مراقبت‌های ویژه و کنترل عفونت تا جراحی‌های ترمیمی، فیزیوتراپی، حمایت تغذیه‌ای و خدمات روان‌درمانی را شامل می‌شود. ایجاد یک مرکز تخصصی سوختگی در استان سمنان می‌تواند این خدمات را به‌صورت یکپارچه و استاندارد ارائه دهد و نقش مؤثری در کاهش مرگ‌ومیر، کاهش هزینه‌های درمان و ارتقای عدالت سلامت ایفا کند.

در پایان باید گفت، با توجه به شیوع بالای سوختگی در کشور، کمبود تخت‌های استاندارد، تمرکز مراکز تخصصی در چند استان محدود و مشکلات گسترده اعزام بیماران، نبود بیمارستان تخصصی سوختگی در سمنان یک خلأ جدی در نظام سلامت منطقه محسوب می‌شود. راه‌اندازی چنین مرکزی، نه یک مطالبه محلی، بلکه ضرورتی ملی برای حفظ جان بیماران و کاهش نابرابری در دسترسی به خدمات درمانی است.