رشته‌هایی که به زندگی زنان گره خورد

به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت»، کارآفرینی، قصه آدم‌هایی است که به جای تسلیم شدن در برابر دشواری‌ها، از دل محدودیت‌ها راهی برای ساختن پیدا می‌کنند؛ قصه کسانی که با دستان خالی یا سرمایه‌ای اندک آغاز می‌کنند، اما با امید، پشتکار و باور به توانایی‌های خود، قدم‌به‌قدم آینده‌ای متفاوت می‌سازند.

در این میان، زنان روستایی روایت‌گران صبور این مسیرند؛ زنانی که گاهی در کنار مسئولیت‌های خانه و خانواده، چرخ تولید را نیز به حرکت درمی‌آورند و نشان می‌دهند که یک فرصت کوچک، اگر با اراده و همدلی همراه شود، می‌تواند به سرچشمه اشتغال، استقلال و امید تبدیل شود.

از یک پیشنهاد ساده تا شکل‌گیری یک گروه تولیدی

در روستای کوشک، یکی از همین روایت‌های امیدبخش در جریان است؛ روایت طاهره علی‌کاهی، بانوی کارآفرینی که از سال ۱۳۹۸، همراه با جمعی از زنان روستا، قدم در مسیر تولید رشته خانگی گذاشته و تلاش کرده است از دل امکانات محدود، فرصتی برای اشتغال و درآمدزایی فراهم کند.

قصه او، قصه زنی است که در مسیر کارآفرینی، تنها به فکر پیشرفت شخصی خود نبوده، بلکه رشد و دلگرمی همکارانش را نیز بخشی از موفقیت خود می‌داند.

آغاز این مسیر به روزهایی بازمی‌گردد که تعدادی از بانوان عضو صندوق خرد زنان روستایی، تجربه فعالیت در زمینه تولید رشته خانگی را داشتند و پیشنهاد گسترش این فعالیت را مطرح کردند.

همین پیشنهاد ساده، جرقه‌ای برای شکل‌گیری یک گروه تولیدی شد؛ گروهی که اعضایش تصمیم گرفتند به جای انتظار برای فراهم شدن همه امکانات، با آنچه در اختیار داشتند شروع کنند و آینده کارشان را با تلاش خود بسازند.

برای آغاز فعالیت، حدود ۵۰ میلیون تومان سرمایه فراهم شد؛ ۲۵ میلیون تومان از این مبلغ را صندوق خرد زنان روستایی در قالب وامی پنج‌ساله در اختیار گروه قرار داد و باقی سرمایه را دوستان و اعضای گروه از منابع شخصی خود تأمین کردند.

سرمایه‌ای که شاید در مقایسه با هزینه‌های امروز تولید چندان چشمگیر نباشد، اما برای این زنان، نقطه شروعی ارزشمند بود؛ شروعی که با اعتماد به یکدیگر و امید به روزهای بهتر معنا پیدا می‌کرد.

از تولید ۶۰ کیلوگرم تا عبور از مرز ۵۰۰ کیلوگرم در هفته

روزهای نخست، تولید گروه به هفته‌ای حدود ۶۰ کیلوگرم رشته می‌رسید. کار با امکانات محدود پیش می‌رفت و هر قدم، تجربه‌ای تازه به همراه داشت. اما اعضای گروه آرام‌آرام آموختند که چگونه کیفیت محصول را حفظ کنند، مشتریان بیشتری به دست آورند و توان تولید خود را افزایش دهند. امروز، پس از سال‌ها تلاش، تولید هفتگی این مجموعه در صورت تأمین مواد اولیه به ۵۰۰ کیلوگرم و حتی بیشتر می‌رسد؛ رشدی که نشان می‌دهد پشتکار و استمرار، حتی در یک کارگاه کوچک روستایی، می‌تواند نتایجی ارزشمند به همراه داشته باشد.

رشته‌ای با طعم کیفیت و عطر اعتماد

آنچه رشته تولیدی این گروه را در میان مشتریان محبوب کرده، کیفیت و ویژگی خاص آن است؛ محصولی که به دلیل ظرافت و مرغوبیت، به «رشته پرکاغذی» شهرت دارد و توانسته جای خود را در میان مصرف‌کنندگان پیدا کند.

رشته آشی این مجموعه نیز به دلیل لعاب مناسب، طعم مطلوب و حفظ شکل هنگام پخت، مورد استقبال مشتریان قرار گرفته است. در تهیه این محصولات از نگهدارنده و جوش‌شیرین استفاده نمی‌شود و اعضای گروه می‌کوشند با حفظ کیفیت، اعتماد مشتریانی را که حاصل سال‌ها تلاششان است، پاس بدارند.

۱۰ بانوی شاغل؛ ۱۰ خانواده امیدوارتر

اما ارزش این کارگاه را نمی‌توان تنها با میزان تولید و فروش آن سنجید؛ پشت هر کیلوگرم رشته، دست‌های پرتلاش زنانی قرار دارد که با کار خود به اقتصاد خانواده کمک می‌کنند و سهمی در ساختن آینده‌شان دارند. امروز ۱۰ نفر به‌صورت ثابت در این مجموعه مشغول به کار هستند و در روزهای اوج تولید، پنج نفر دیگر نیز به یاری گروه می‌آیند. به این ترتیب، فعالیتی که روزی با سرمایه‌ای محدود و چند امید کوچک آغاز شد، به فرصتی برای اشتغال بانوان روستا تبدیل شده است.

وقتی گرانی و کمبود امکانات، سد راه توسعه می‌شوند

با این همه، راهی که طاهره علی‌کاهی و همکارانش پیموده‌اند، همیشه هموار نبوده است. کار در محیطی اجاره‌ای، افزایش هزینه‌ها و دشواری تأمین مواد اولیه، از جمله مشکلاتی است که هر روز بخشی از توان و درآمد این مجموعه را تحت تأثیر قرار می‌دهد. تهیه آرد با قیمت‌های بالا و تأمین پلاستیک بسته‌بندی با هزینه‌های چندبرابری، گاهی ادامه کار را به آزمونی دشوار تبدیل می‌کند؛ به‌ویژه زمانی که قدرت خرید مردم نیز کاهش می‌یابد و فروش محصولات با چالش روبه‌رو می‌شود.

در چنین شرایطی، رقابت با کارخانه‌ها و کارگاه‌های بزرگ‌تر در شهرستان گرمسار و بازارهای استان‌های تهران و سمنان نیز آسان نیست. مجموعه‌ای که با سرمایه محدود و در فضایی اجاره‌ای فعالیت می‌کند، برای توسعه تولید و رقابت با واحدهای بزرگ‌تر، بیش از هر چیز به تجهیزات مناسب، سرمایه کافی و محیطی پایدار نیاز دارد. از همین رو، با وجود افزایش ظرفیت تولید، شرایط موجود هنوز اجازه نداده است آن‌گونه که شایسته است برای گسترش فعالیت برنامه‌ریزی شود.

نان حلال، حاصل دستان پرتلاش زنان روستا

با وجود این مشکلات، آنچه گاهی بیش از گرانی مواد اولیه و دشواری‌های اقتصادی، دل این بانوی کارآفرین را به درد می‌آورد، احساس بی‌توجهی به تلاش تولیدکنندگان کوچک است.

او بر این باور است که کار کردن برای کسب روزی حلال، فارغ از میزان درآمد و جایگاه اجتماعی افراد، مایه افتخار است و نباید با نگاه‌های تحقیرآمیز روبه‌رو شود.

از نگاه او، هیچ کاری که با شرافت و تلاش انجام شود، ننگ و عار نیست؛ چراکه ارزش واقعی کار، در عزتی است که برای انسان به همراه می‌آورد و برکتی که در زندگی خود و دیگران ایجاد می‌کند.

در روزهای سخت هم چراغ تولید خاموش نشد

این باور، در روزهای سخت بیش از همیشه خود را نشان داده است. حتی در دوران جنگ و شرایط دشوار ناشی از آن، زمانی که قیمت‌ها افزایش یافت و تهیه مواد اولیه با زحمت بیشتری همراه شد، اعضای گروه دست از کار نکشیدند.

مواد مورد نیاز را با دشواری و هزینه بیشتر تهیه کردند و گاهی با سودی بسیار اندک به تولید ادامه دادند، اما اجازه ندادند چراغ کارگاه خاموش شود. برای آنان، ادامه فعالیت تنها به معنای حفظ یک کسب‌وکار نبود؛ بلکه به معنای حفظ درآمد زنانی بود که به این کار تکیه داشتند و امید خانواده‌هایی که چشم‌انتظار حاصل تلاششان بودند.

طاهره علی‌کاهی خوب می‌داند که کارآفرینی، برخلاف تصور کسانی که تنها نتیجه نهایی را می‌بینند، مسیری پر از نگرانی، تصمیم‌های دشوار و گاهی شکست‌های کوچک و بزرگ است.

روزهایی هست که تأمین مواد اولیه به دغدغه‌ای جدی تبدیل می‌شود، روزهایی که فروش مطابق انتظار پیش نمی‌رود و لحظاتی که خستگی، ادامه دادن را دشوار می‌کند. با این حال، او باور دارد که در این مسیر باید بارها برخاست، دوباره شروع کرد و به خدا توکل داشت؛ زیرا گاهی تفاوت میان شکست و موفقیت، تنها در همان یک قدمی است که انسان با وجود تمام خستگی‌ها برمی‌دارد.

روزی که همدلی، گره از کار کارگاه گشود

در میان خاطرات سال‌های فعالیت این گروه، روزهایی هم وجود دارد که اهمیت همراهی و همدلی را به روشنی نشان می‌دهد. یکی از دشوارترین آن‌ها، روزی در اوج تابستان بود که حجم زیادی رشته تولید شده بود و گرمای هوا، نگهداری محصول را با مشکل مواجه کرده بود.

نگرانی از ماندگی رشته‌ها و احتمال از دست رفتن حاصل زحمت چندین روز، شرایط سختی را برای اعضای گروه رقم زده بود. اما در همان لحظات، دوستان و اقوام به کمک آمدند و با انتقال رشته‌ها به مکان‌های خنک‌تر، برای حل مشکل تلاش کردند.

آن روز، بار دیگر روشن شد که در کنار سرمایه و امکانات، گاهی همراهی و محبت آدم‌هاست که گره از کار می‌گشاید و اجازه نمی‌دهد زحمات یک گروه به هدر برود.

شیرین‌ترین دستاورد؛ تحقق آرزوهای کوچک و بزرگ

با این حال، شیرین‌ترین بخش این مسیر برای طاهره علی‌کاهی، نه افزایش تولید است و نه بیشتر شدن مشتریان؛ بلکه دیدن ثمره تلاش در زندگی همکارانش است.

زمانی که یکی از بانوان گروه با درآمد حاصل از کارگاه راهی زیارت کربلا می‌شود و از آنجا تماس می‌گیرد یا پیامی می‌فرستد و با شوق از برکت درآمدش می‌گوید، خستگی روزهای دشوار برای او رنگ دیگری می‌گیرد.

در چنین لحظاتی، معنای واقعی کارآفرینی را درک می‌کند؛ اینکه درآمد یک کارگاه کوچک می‌تواند به تحقق آرزویی دیرینه، تأمین هزینه‌های زندگی یا تجربه لحظه‌ای شیرین و فراموش‌نشدنی منجر شود.

برای او، این تماس‌ها و پیام‌های سرشار از محبت، یادآور آن است که حاصل این فعالیت تنها رشته‌ای نیست که به دست مشتری می‌رسد؛ حاصل واقعی کار، امیدی است که در دل زنان جوانه می‌زند، اعتمادی است که در وجودشان شکل می‌گیرد و احساسی است که به آنان می‌گوید می‌توانند با توانایی‌های خود، بخشی از مسیر زندگی‌شان را بسازند.

یک گروه کاری که به خانواده‌ای صمیمی تبدیل شد

در کنار همه این تجربه‌ها، رابطه صمیمی اعضای گروه به یکی از ارزشمندترین پشتوانه‌های این مجموعه تبدیل شده است.

طاهره علی‌کاهی می‌گوید هرگاه مشکلات شخصی یا فشارهای کاری او را خسته می‌کند و احساس می‌کند دیگر توان ادامه دادن ندارد، دوستانش با همان محبت همیشگی به او یادآوری می‌کنند که تنها نیست و آن‌ها در کنارش هستند. همین همراهی، برایش نیرویی تازه است؛ نیرویی که گاه از هر حمایت مالی ارزشمندتر می‌شود و دوباره امید ادامه دادن را در دلش زنده می‌کند.

چشم‌انداز توسعه؛ آرزوی داشتن کارگاهی مستقل

اکنون، پس از سال‌ها تلاش و تجربه‌اندوزی، نگاه این بانوی کارآفرین بیش از هر زمان دیگری به آینده و توسعه کارگاه دوخته شده است. او می‌خواهد فعالیتی را که با سرمایه‌ای محدود آغاز کرده، به مرحله‌ای برساند که از ثبات بیشتری برخوردار باشد و بتواند فرصت‌های شغلی بیشتری برای زنان روستا ایجاد کند. اما رسیدن به این هدف، بدون داشتن فضایی مستقل و مناسب، آسان نیست. اجاره‌نشینی، هزینه‌های اضافی و محدودیت در ایجاد تغییرات اساسی در محل کارگاه، از موانعی است که توسعه فعالیت را دشوار کرده است.

به همین دلیل، طاهره علی‌کاهی در پی فراهم کردن مکانی ثابت برای ادامه فعالیت گروه است و در همین مسیر، خرید ماشین‌آلات صنعتی را نیز دنبال می‌کند؛ اقدامی که نیازمند سرمایه‌گذاری قابل توجهی است، اما می‌تواند زمینه افزایش ظرفیت تولید و بهبود عملکرد مجموعه را فراهم کند.

او امیدوار است مسئولان و دستگاه‌های مرتبط با حمایت از این گروه، امکان واگذاری یک مدرسه بلااستفاده را برای مدت ۱۰ سال فراهم کنند و در صورت تصمیم به فروش آن نیز، اولویت خرید را به این مجموعه بدهند. چنین فرصتی می‌تواند برای این زنان، فراتر از داشتن یک مکان کار، به معنای امنیت شغلی، آرامش خاطر و امکان برنامه‌ریزی برای سال‌های آینده باشد.

در این میان، اقداماتی از سوی نماینده برای پیگیری موضوع در حال انجام است و امید می‌رود این تلاش‌ها به نتیجه برسد. از نگاه این بانوی کارآفرین، حمایت از چنین مجموعه‌هایی صرفاً کمک به یک کارگاه تولیدی نیست؛ بلکه سرمایه‌گذاری بر توانمندی زنان، حفظ اشتغال موجود و فراهم کردن زمینه رشد اقتصادی در روستاست.

او امیدوار است روزی برسد که بانوان روستایی برای ادامه فعالیت‌های خود، کمتر نگران هزینه‌های سنگین و نبود امکانات باشند و بتوانند با آرامش و اطمینان بیشتری برای آینده برنامه‌ریزی کنند.

ظرفیت‌هایی که با حمایت می‌توانند شکوفا شوند

ظرفیت کارآفرینی زنان در روستای کوشک به این گروه محدود نمی‌شود. در کنار تولید رشته، گروه‌های دیگری از بانوان نیز در زمینه‌هایی مانند دامداری، تولید لبنیات، قالی و جاجیم‌بافی، خیاطی، تهیه شور و ترشی و تولید ادویه فعالیت می‌کنند. هر یک از این فعالیت‌ها، بخشی از توان و تجربه زنان روستایی را به نمایش می‌گذارد؛ توانمندی‌هایی که اگر با آموزش، امکانات، بازار فروش مناسب و حمایت مسئولان همراه شوند، می‌توانند به فرصت‌هایی پایدار برای اشتغال و توسعه روستا تبدیل شوند.

روایت زنی که هنوز به فردایی روشن‌تر می‌اندیشد

روایت طاهره علی‌کاهی، روایت زنی است که از یک پیشنهاد ساده و سرمایه‌ای محدود آغاز کرد و با گذشت زمان، توانست همراه با دوستانش مسیری برای تولید، اشتغال و امید بسازد.

او در این سال‌ها آموخته است که موفقیت همیشه به معنای نبودن مشکل نیست؛ گاهی موفقیت یعنی با وجود تمام دشواری‌ها، همچنان ایستادن، برای بهتر شدن تلاش کردن و امید را در دل دیگران زنده نگه داشتن.

امروز، وقتی به مسیر طی‌شده از تولید هفتگی ۶۰ کیلوگرم رشته تا رسیدن به ظرفیت بیش از ۵۰۰ کیلوگرم نگاه می‌کند، می‌داند که این تنها بخشی از راه است. هنوز آرزوهای بسیاری برای توسعه کارگاه، افزایش اشتغال و گسترش بازار فروش در ذهن دارد؛ آرزوهایی که تحقق آن‌ها می‌تواند زندگی بانوان بیشتری را تحت تأثیر قرار دهد و نشان دهد که حتی از دل یک روستای کوچک نیز می‌توان مسیری ارزشمند برای پیشرفت ساخت.

شاید زیباترین بخش این روایت آن باشد که طاهره علی‌کاهی و همکارانش، در کنار تولید رشته، پیوندی از امید و همدلی میان خود ایجاد کرده‌اند؛ پیوندی که در روزهای دشوار به کمکشان می‌آید و در روزهای خوش، شادی موفقیت را میان همه تقسیم می‌کند.

آنان با دستان خود محصولی تولید می‌کنند، اما آنچه در طول این سال‌ها ساخته‌اند، بسیار فراتر از یک محصول است: اعتماد، استقلال، رفاقت و باوری مشترک به اینکه می‌توان از امکانات اندک شروع کرد و قدم‌به‌قدم به آینده‌ای روشن‌تر رسید.

این قصه همچنان ادامه دارد؛ قصه بانویی که با وجود سختی‌ها، چشم از آینده برنداشته و امیدوار است با فراهم شدن امکانات و حمایت‌های لازم، کارگاهش به مجموعه‌ای توانمندتر تبدیل شود. قصه زنانی که هر روز با تلاش خود ثابت می‌کنند کارآفرینی تنها یک فعالیت اقتصادی نیست، بلکه راهی برای ساختن عزت، زنده نگه داشتن امید و تغییر دادن زندگی‌هاست.

و شاید بتوان تمام این سال‌ها تلاش را در یک تصویر خلاصه کرد: زنانی از روستای کوشک که کنار هم ایستاده‌اند، با دستانی خسته اما دل‌هایی امیدوار، رشته تولید می‌کنند و در کنار آن، تارهای زندگی خود را با امید، همدلی و پشتکار به هم می‌بافند؛ به امید روزی که حاصل این تلاش‌ها، در قالب کارگاهی مستقل، اشتغال بیشتر و آینده‌ای روشن‌تر، به بار بنشیند.