از خشم حماسی تا شکست حماسی!

فارس – خط رهبری: رهبر معظم انقلاب، آیت الله سید مجتبی خامنه‌ای: «امروز با گذشت دو ماه از بزرگترین لشکرکشی و تجاوز زورگویان دنیا در منطقه و شکست مفتضحانه‌ی آمریکا در نقشه‌ی خود، فصل نوین خلیج فارس و تنگه هرمز در حال رقم خوردن است… حضور بیگانگان آمریکایی و لانه‌گزینی و آشیانه‌کردن آنها در سرزمین‌های خلیج فارس، مهمترین عامل ناامنی در منطقه است و پایگاه‌های پوشالی آمریکا تاب و توان تأمین امنیت خود را نیز ندارد، چه‌ رسد به اینکه امیدی به تأمین امنیت وابستگان و آمریکاپرستان منطقه توسط آمریکا باشد.» ۱۴۰۵/۰۲/۱۰

رهبر معظم انقلاب در پیام اخیر خودشان به مناسبت روز ملی خلیج فارس، با اشاره به شکست آمریکا در جنگ تحمیلی سوم و کاهش اعتماد کشورهای خلیج فارس به این کشور، بر تغییرات مهم در معادلات منطقه تأکید کردند. به همین مناسبت «خط رهبری» در این گزارش، به بررسی ابعاد این شکست و هزینه‌های فزاینده آمریکا در سطح منطقه‌ای و راهبردی می‌پردازد؛ روندی که آثار آن همچنان در حال آشکار شدن است.

صورت‌حساب جنگ با ایران: ۵۰۰۰ دلار برای هر خانه آمریکایی

“آیا می‌دانید افزایش قیمت بنزین و مواد غذایی به دلیل جنگ ایران، چه هزینه‌ای بر دوش آمریکایی‌ها گذاشته است؟” این پرسشی بود که رو خانا، نماینده کنگره آمریکا در جلسه استماع کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان از وزیر جنگ این کشور مطرح کرد؛ پرسشی که نه‌تنها یک دغدغه اقتصادی بلکه نشانه‌ای از شکاف عمیق در درک هزینه‌های جنگ در داخل آمریکا بود. هگزث در پاسخ، با طفره‌رفتن از اصل موضوع گفت: “شما در مورد مسائل داخلی دارید مغلطه می‌کنید!” اما رو خانا بلافاصله این پاسخ را به چالش کشید: “شما می‌گویید پرسیدن درباره افزایش هزینه‌ها مغلطه است؟! هزینه این جنگ برای خانوارهای آمریکایی سالانه ۵۰۰۰ دلار است!” همین دیالوگ کوتاه، تصویری فشرده از یک واقعیت بزرگ‌تر را به نمایش می‌گذارد: جنگی که در بیرون مرزها آغاز شده، اکنون به درون خانه‌های آمریکایی‌ها رسیده است.

این جدال لفظی، تنها یک نمونه از تنش‌های فزاینده در ساختار سیاسی آمریکا بر سر هزینه‌های جنگ با ایران است؛ اختلافاتی که روزبه‌روز آشکارتر می‌شوند. این در حالی است که “عملیات خشم حماسی” به تعبیر چاک شومر، رهبر دموکرات‌های سنا که قرار بود نماد قدرت‌نمایی آمریکا باشد، اکنون به “عملیات شکست حماسی” تبدیل شده است. شومر با صراحت می‌گوید: “بیایید سیاست ترامپ در قبال ایران را همان‌طور که هست بنامیم؛ نه عملیات خشم حماسی بلکه عملیات شکست حماسی. این یک شکست بزرگ است. اوضاع از روزی که ترامپ ما را به این جنگ کشاند، بدتر شده است.”

رؤیای سه‌روزه، کابوس چندساله؛ وقتی جنگ به باتلاق آمریکا تبدیل شد

ترامپ با این تصور وارد میدان شد که می‌تواند ظرف سه روز در یک عملیات برق‌آسا، همزمان چند هدف راهبردی را محقق کند: نابودی فناوری هسته‌ای و موشکی ایران، تغییر نظام سیاسی، تحمیل سناریوی ونزوئلا، اشغال جزایر راهبردی، تصاحب منابع نفتی و در نهایت کلید زدن پروژه تجزیه ایران. اما واقعیت میدان برخلاف این محاسبات پیش رفت. نه‌تنها هیچ‌یک از این اهداف محقق نشد بلکه آمریکا در باتلاقی گرفتار شد که هرچه بیشتر در آن دست‌وپا می‌زند، هزینه‌های سنگین‌تری متحمل می‌شود. در مقابل، سیاست راهبردی «جنگ منطقه‌ای» ایران که توسط امام شهید آیت‌الله خامنه‌ای طراحی شده بود، معادله را به‌گونه‌ای تغییر داد که هزینه‌ای غیرقابل تصور بر آمریکا و متحدانش تحمیل کرد و آن‌ها را در مسیر فرسایش قرار داد.

گزارش آماری مؤسسه تحقیقات سیاست خارجی آمریکا (FPRI) تصویری دقیق از این فرسایش ارائه می‌دهد. تنها در ۹۶ ساعت نخست جنگ، ۵۳ درصد از موجودی رهگیرهای پیکان رژیم صهیونیستی مصرف شد؛ جایگزینی این میزان، حدود ۳۲ ماه زمان می‌طلبد. یک‌سوم رهگیرهای تاد کشورهای متحد آمریکا مانند امارات و عربستان در همان بازه مصرف شد و سامانه‌های تاد آمریکا در اردن و رژیم صهیونیستی نیز ۱۶ درصد ذخایر خود را از دست دادند. ۲۶ درصد از رهگیرهای فلاخن داوود نیز در همین مدت مصرف شد. در این میان، شرکای عرب آمریکا تقریباً دو برابر نیروهای آمریکایی موشک‌های پاتریوت شلیک کردند و بار اصلی دفاع را به دوش کشیدند. مجموعاً ۹۴۳ گلوله در ۹۶ ساعت شلیک شد؛ رقمی که معادل ۱۸ ماه تولید مشترک لاکهید مارتین و بوئینگ است. این اعداد، صرفاً آمار نیستند؛ نشانه‌ای از سرعت بالای تحلیل رفتن توان دفاعی یک ائتلاف گسترده‌اند. (۱)

در ادامه این روند، گزارش سی‌ان‌ان نیز از کاهش شدید ذخایر حیاتی ارتش آمریکا خبر می‌دهد؛ کاهشی که خطر تمام شدن مهمات در درگیری‌های آینده را به یک تهدید واقعی تبدیل کرده است. بر اساس داده‌های پنتاگون، آمریکا طی حدود هفت هفته نزدیک به ۴۵ درصد از موشک‌های تهاجمی دقیق (PrSM)، دست‌کم نیمی از رهگیرهای تاد و نزدیک به ۵۰ درصد از موشک‌های پاتریوت خود را مصرف کرده است. علاوه بر این، حدود ۳۰ درصد از موشک‌های تاماهاک و بیش از ۲۰ درصد از چندین سامانه پیشرفته دیگر نیز از بین رفته‌اند. این سطح از مصرف، کارشناسان نظامی را به این جمع‌بندی رسانده که آمریکا در شرایطی بحرانی از نظر ذخایر استراتژیک قرار گرفته و برای جبران این کمبود، به ۴ تا ۵ سال زمان نیاز دارد. (۲)

همزمان، هزینه‌های مالی و انسانی جنگ نیز ابعاد قابل‌توجهی پیدا کرده است. جولز جی هرست، مقام ارشد مالی پنتاگون در جلسه استماع کنگره اعلام کرد که ارتش آمریکا از آغاز جنگ در اواخر فوریه تاکنون حدود ۲۵ میلیارد دلار هزینه کرده است؛ جنگی که تا این لحظه سبب شده ۱۳ سرباز آمریکایی تلف بشوند و صدها زخمی برجای گذاشته است. (۳)

در کنار فرسایش نظامی، ایران با اجرای سیاست جنگ منطقه‌ای مستقیماً پایگاه‌ها و تأسیسات آمریکا در غرب آسیا را هدف قرار داد؛ اقدامی کم‌سابقه در سطح جهانی. بر اساس گزارش منتشرشده توسط ان‌بی‌سی نیوز (NBC News)، فهرست خسارات واردشده به پایگاه‌های آمریکا گسترده است: از ستاد ناوگان پنجم در بحرین با ۷ مورد آسیب به زیرساخت‌های حیاتی، تا پایگاه‌های متعدد در عراق، اردن، کویت، قطر، عربستان و امارات که هرکدام با خساراتی به باندهای فرودگاه، انبارها، سامانه‌های راداری، ارتباطات ماهواره‌ای مواجه شده‌اند. (۴)

این حملات، نه‌تنها هزینه‌های مالی را افزایش داده بلکه پیام روشنی درباره آسیب‌پذیری زیرساخت‌های نظامی آمریکا مخابره کرده است.

محبوبیت در حال سقوط، هزینه‌ها در حال صعود

اما شاید مهم‌ترین میدان تأثیر این جنگ، داخل خاک آمریکا باشد؛ جایی که پیامدهای اقتصادی آن مستقیماً زندگی مردم آمریکا را هدف گرفته است. گزارش اکسیوس نشان می‌دهد که تورم در ماه مارس افزایش یافته و شاخص قیمت مصرف‌کننده با رشد ۰.۹ درصدی، بزرگ‌ترین جهش ماهانه از سال ۲۰۲۲ را ثبت کرده است. نرخ تورم سالانه نیز به ۳.۳ درصد رسیده؛ سطحی که بالاترین میزان در دو سال اخیر محسوب می‌شود. (۵)

در این میان، قیمت بنزین به کانون اصلی نارضایتی تبدیل شده است. طبق نظرسنجی رویترز، بیش از ۷۸ درصد آمریکایی‌ها نسبت به افزایش قیمت بنزین نگرانی شدید دارند و ۷۷ درصد، دونالد ترامپ را مقصر این وضعیت می‌دانند. (۶) همچنین در نظرسنجی رویترز/ایپسوس در ۱۲ آوریل، ۶۰ درصد از آمریکایی‌ها با حمله نظامی به ایران مخالفت کرده‌اند. (۷)

این نارضایتی‌ها، در روایت‌های شخصی شهروندان نیز بازتاب یافته است. مروه جادون، شهروند ۴۰ ساله اهل اوکلاهما در مصاحبه با الجزایر می‌گوید هزینه‌های زندگی‌اش در چند ماه گذشته بیش از ۳۵ درصد افزایش یافته است. او که با بیماری‌های پرهزینه دست‌وپنجه نرم می‌کند، تأکید می‌کند که اکنون بیش از هر زمان دیگری برای تأمین دارو و آزمایش‌های ضروری هزینه می‌کند و ناچار شده مخارج غیرضروری از جمله مواد غذایی را کاهش دهد. او با گلایه می‌پرسد: “چطور می‌توانم با مالیات‌هایم هزینه جنگ‌ها را تأمین کنم در حالی که حتی نمی‌توانم از بیمه درمانی استفاده کنم؟ فقط قبض تلفنم ماهی ۱۱۶ دلار است و اقساط وام دانشجویی‌ام حدود ۲۰۰ دلار.” روایت زن دیگری از اوکلاهما نیز تصویری مشابه ارائه می‌دهد؛ او می‌گوید جنگ را در پمپ بنزین، در مطب پزشک، در بانک و حتی در فروشگاه مواد غذایی احساس می‌کند و این وضعیت را نوعی دزدیده شدن از زندگی خود می‌داند. در همین حال، میانگین قیمت بنزین در آمریکا حدود ۴۰ درصد افزایش یافته و از ۲.۹۰ دلار به ۴.۱۰ دلار در هر گالن رسیده است. (۸)

در سطح سیاسی، این فشارها به کاهش بی‌سابقه محبوبیت ترامپ انجامیده است. زهران ممدانی، شهردار نیویورک با انتقاد از سیاست‌های جنگی ترامپ می‌گوید: “ما با دولتی مواجهیم که نزدیک به ۳۰ میلیارد دلار هزینه کرده تا هزاران نفر را به قتل برساند، در حالی که مردم طبقه کارگر حتی از تأمین حداقل‌های زندگی ناتوان‌اند.” او این وضعیت را نشانه سیاستی معیوب می‌داند. افزایش قیمت بنزین در کنار سایر فشارها، باعث شده ترامپ پس از ترومن و نیکسون، در مسیر تبدیل شدن به یکی از نامحبوب‌ترین رؤسای جمهور آمریکا قرار گیرد. میزان محبوبیت او اکنون به ۳۳ درصد رسیده و ادامه جنگ می‌تواند این روند را تشدید کند.

بن‌بست راهبردی واشنگتن

آنچه از مجموع این تحولات برمی‌آید، تصویری از یک بن‌بست راهبردی است. سیاست جنگ منطقه‌ای ایران، آمریکا را در وضعیتی قرار داده که هر دو گزینه پیش‌رو—ادامه جنگ یا پایان آن—هزینه‌زا است. ادامه جنگ، به معنای فرو رفتن بیشتر در باتلاق هزینه‌هاست و پایان آن، پذیرش شکست در سطح جهانی. در کنار همه این‌ها شاید مهم‌ترین پیامد این جنگ، ضربه به هیبت و ابهت آمریکا باشد؛ آمریکایی که سال‌ها در سراسر جهان به فرمان دادن عادت کرده بود و دیگران را به چشم گفتن وادار می‌کرد، امروز در موقعیتی قرار گرفته که ناچار است با مبنا قرار دادن ۱۰ شرط ایران پای میز مذاکره بیاید و حتی در دور دوم، در فرودگاه منتظر بماند تا ببیند آیا ایران اساساً مذاکره را می‌پذیرد یا نه. همان آمریکایی که گمان می‌کرد همه جهان در برابرش سر تسلیم فرود می‌آورند، این‌بار با واقعیتی متفاوت روبه‌رو شده و دریافته که ایران، ونزوئلا یا ویتنام نیست. سیستم امنیتی آمریکا در غرب آسیا نیز زیر فشار سیاست جنگ منطقه‌ای ایران بی‌اعتبار شده و در سطح جهانی، اعتماد به این کشور به‌شدت آسیب دیده است.

در این میان، سطح تحقیر آمریکا به جایی رسیده که فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان صراحتاً می‌گوید: “رهبران ایران در حال تحقیر ایالات متحده هستند؛ آنها مقام‌های آمریکایی را به پاکستان می‌کشانند که بعد بدون نتیجه آنجا را ترک کنند. ایالات متحده استراتژی منسجمی برای خروج از جنگ با ایران ندارد.” این تصویر، به‌روشنی نشان‌دهنده نقطه‌ای تاریخی است؛ جایی که نشانه‌های افول یک ابرقدرت، همزمان با ظهور یک قدرت جدید در حال شکل‌گیری است.

در چنین شرایطی، سیاست‌هایی مانند محاصره دریایی بیش از آنکه نشان‌دهنده قدرت باشد، بیانگر نوعی استیصال برای رهایی از این باتلاق است. آمریکا به این جمع‌بندی رسیده که از مسیر جنگ نظامی به اهدافش نخواهد رسید و اکنون تلاش دارد از طریق جنگ سیاسی، اقتصادی و روانی مسیر خود را ادامه دهد؛ اما این مسیر نیز در برابر اتحاد آهنین ملت ایران، سرنوشتی جز تکرار یک شکست دیگر برای آمریکا نخواهد داشت.

منابع:۱. https://www.fpri.org/article/2026/03/over-5000-munitions-shot-in-the-first-96-hours-of-the-iran-war/2. https://edition.cnn.com/2026/04/21/politics/us-military-missile-stockpile3. https://www.reuters.com/world/middle-east/us-war-iran-has-cost-25-billion-so-far-says-pentagon-official-2026-04-29/4. https://www.nbcnews.com/world/iran/iran-caused-extensive-damage-us-military-bases-publicly-known-rcna3318535. https://www.axios.com/2026/04/10/cpi-march-inflation-iran-trump6. https://www.yahoo.com/news/articles/77-percent-blame-trump-gas-115453863.html7. https://www.aljazeera.com/news/2026/4/28/the-cost-of-76-years-of-us-wars-from-korea-to-iran8. https://www.aljazeera.com/news/2026/4/28/the-cost-of-76-years-of-us-wars-from-korea-to-iran